Rehberlik ve Amacı
“Rehberliğin amacını; bireyin, kendini
gerçekleştirmesine yardım etmektir” şeklinde tanımlayabiliriz. Bundan yola
çıkarak rehberliğin amacı ile ilgili şu maddeler sıralanabilir :
1.Kendini tanıması,
2.Çevrede kendisine açık olan fırsatları öğrenmesi,
3.Gizil güçlerini geliştirmesi,
4.Çevresine uyum sağlaması.
Belirtilen bu amaçların ilk ikisi, bireyin çevresi ve kendisi hakkında doğru ve
ayrıntılı bilgi edinmesi gereğini vurgulamaktadır. Kendini tanıması ile, beden
ve zihin yetenekleri, hoşlandığı ve hoşlanmadığın faaliyetleri, psikolojik
ihtiyaçlarını, hayattan neler beklediğini, tutum ve değerlerini tanıması
kastedilmektedir. Kişinin kendini tanımasına yardımcı olmak rehberliğin birinci
işlevidir.
Bireye toplumda açık gelişme olanakları ve uyması gereken kurallar hakkında
bilgi verme rehberliğin diğer işlevidir.
Bilgi Verme : Öğrenciyi; yetenek ve ilgilerine uygun okullar,
programlar ve meslekler hakkında aydınlatma, ona görgü ve disiplin kuralları
hakkında bilgi verme gibi faaliyetleri kapsar.
Yardım : Yardım kavramı ile kastedilen; tavsiye vermek, akıl
öğretmek, bireyi doğru olduğu var sayılan bir hareket tarzını benimsemeye ve
uygulamaya zorlamak olmayıp, ona çeşitli seçenekleri tanıtmak ve en uygun olanı
seçmesi için gerekli değerlendirmeyi yapabilecek hale gelmesine çalışmaktır.
Yol Gösterme : Yol gösterme değil, yollar göstermedir. Çeşitli
yolların avantajlı ve dezavantajlı yönleri tartışıp kendisine uygun olanı
seçebilmede bireye yardımcı olmaktır.
Bu açıklamalardan yola çıkarak rehberliğin amacı olarak belirtilen “ Kendini
gerçekleştirme” nin tanımını yapabiliriz.
Kendini Gerçekleştirme : Bireyin, kendini anlaması,
problemlerini çözebilmesi, kendine uygun seçimler yaparak gerçekçi kararlar
alabilmesi, kendi kapasitelerini en uygun bir düzeyde geliştirebilmesi,
çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapabilmesi, v.b. psikolojik danışma ve
rehberlik yardımının esasını oluşturan ve bireyin kendini gerçekleştirme
düzeyini geliştiren belirgin sonuçlarındandır.
Kendini Gerçekleştirmekte Olan Bireyin Özellikleri : Kendini
gerçekleştirmekte olan birey daha yeterli bir kişiliğe sahiptir; daha
verimlidir. Kim olduğunu gerçekçi bir gözle algıladığı gibi kim olabileceği
hakkında da ha tutarlı bir görüşe sahiptir. Kendini gerçekleştirmekte olan birey
hem kendisi hem de başkaları hakkında iyi düşüncelere sahiptir; insan
değerlerine saygı duyar, onları benimser ve geliştirir. Kendini
gerçekleştirmekte olan birey zamanının iyi kullanır; geçmişten çok geleceğe
dönüktür; yaratıcıdır. Kendine saygı duyar ve kendini olduğu gibi kabul eder;
duygularını açığa vurmaktan kaçınmaz. Kendini gerçekleştirmekte olan birey
değişmeye ve yeni yaşantılara açıktır. Kendini değişmekte olan bu gerçek
dünyanın yine değişmekte olan bir parçası gibi görür.
Kendini gerçekleştirme, birey için, kuşkusuz yaşam boyu devam eden bir süreçtir.
Her bireyin belli bir dönemde belirli bir gerçekleşim düzeyi vardır. Bu
gerçekleşim düzeyinin zaman içinde olumlu yönde gelişmesi beklenir. İşte,
psikolojik danışma ve rehberlik yardımının amacı da yukarıda sıralanan
özellikler bakımından bireyin bu gerçekleşim düzeyini geliştirmek ve en uygun
seviyeye gelmesini sağlamaktır...!
Rehberliğin İlkeleri
1.Rehberliğin temelinde insan hak ve
sorumlulukları ile ilgili demokratik ve insancıl bir anlayış vardır :
2.Rehberlik uygulamalarında öğrenci ile ilgili herkesin anlayış ve işbirliği
içinde çalışması gerekir :
3.Rehberlik anlayışı, her türlü çalışması ile öğrenciyi merkez alan bir eğitim
sistemini öngörür :
4.Rehberlik yardımını esası, öğrencilerin kendi kişiliklerini daha iyi
anlamalarını, problemlerine çözüm yolları bulmada onların kendi kendilerine
yeter bir duruma gelmelerini sağlamaktır :
5.Rehberlik bedensel, zihinsel, sosyal ve duygusal olan bütün kapasitelerini
kendi ilgi ve yetenekleri doğrultusunda en uygun bir düzeyde geliştirmesi için
öğrencilere yardım etmelidir :
6.Öğrencilere rehberlik yardımı verirken onları türlü yönleri ile tanımak
gerekir :
7.Rehberlik uygulamaları her okulun amaç ve ihtiyaçlarına uygun olan alanlarda
yoğunlaştırılmalıdır :
8.Rehberlik hizmetleri planlı, programlı, örgütlenmiş bir biçimde ve profesyonel
bir düzeyde sunulmalıdır :