SIĞINAK VE SIĞINMA YERLERİ
GİRİŞ
Teknolojik gelişmelere paralel olarak günümüzde
silah ve silah sistemlerinin güç ve yetenekleri de artmış bulunmaktadır. Bunun
doğal sonucu olarak cephe ve sınır gibi kavramlar bütünü ile ortadan kalkmış,
tüm yurt ve sivil halk saldırı alanı içine girmiştir. Bu büyük tehlikelerden
Silahlı Kuvvetlerin alacağı önlemlerin ve diğer tedbirlerin yanında sığınak
yapımına da önem verilmelidir. Aksi takdirde can ve mal kaybının fazla olacağı
tabiidir. Ancak sığınaklardan beklenilen yararın sağlanabilmesi için sığınak
yapımından evvel şu üç önemli
prensibin mutlaka göz önünde bulundurulması gerekir:
1. Sığınak yapılacak mahallin iyi tespit
edilmesi.
2. Sığınaktan yararlanacakların önceden
planlanması.
3. Yapılacak sığınağın başka amaçlarla
kullanılabilir nitelikte olması.
SIĞINAK YAPIMINDA
AMAÇ
1. Can ve mal kaybını en aza indirmek,
2. Hazırlıklı olma imajı verilerek caydırıcılığı sağlamak,
3. Az masrafla toplu koruma imkanı yaratmak.
SIĞINAĞIN TANIMI
Nükleer, klasik ve modern silahlarla, biyolojik
ve kimyasal savaş maddelerinin tesirleri ile insanlarla, insanların yaşaması ve
ülkenin harp gücünün devamı için zorunlu canlı ve cansız kıymetleri korumak
maksadıyla inşa edilen korunma yerlerine sığınak denir.
SIĞINAK MEVZUATI
Sığınaklar konusunda, Bayındırlık ve İskan
Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki 180 sayılı KHK'nin 12/e maddesi ile
3194 sayılı İmar Kanunu ve bu Kanunun 36 ve 44 ncü maddeleri gereğince
hazırlanan "3194Sayılı İmar Kanununa Göre Düzenlenmiş Bulunan İmar
Yönetmeliklerine Sığınaklarla İlgili Ek Yönetmelik" isimli bir yönetmelik
vardır. Bu yönetmelik İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca
müştereken hazırlanmıştır.
SIĞINAK ÇEŞİTLERİ
Sığınaklar; Kullanacaklara ve Kullanım Amacına
Göre Sığınaklar olmak üzere iki grupta toplanırlar.
1- Kullanacaklara
Göre Sığınaklar
a.Özel sığınaklar: Evlerde, kamu ve özel
işyerleri ile fabrika ve müesseselerin bodrumlarında veya bahçelerinde yapılır.
Buralarda oturan ve hizmet edenlerin korunması amacıyla kullanılır.
b.Genel sığınaklar: Halk topluluklarının
çok bulunduğu yerlerde veya o anda dışarıda bulunanların korunması için (Çarşı,
pazar, garaj, liman, istasyon gibi) trafiğin yoğun bulunduğu mahallerde,
hükümet, belediye ve özel idare tarafından müştereken yapılırlar.
2.Kullanım Amacına
Göre Sığınaklar
a.Basınç sığınakları: Nükleer silahların
ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti)
etkileriyle, klasik ve modern silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik
savaş maddelerine karşı korunmak amacıyla inşa edilen sığınaklardır.
b.Serpinti sığınakları: Nükleer
silahların radyoaktif serpinti etkilerine karşı korunmak amacıyla inşa edilen
sığınaklardır. Bu sığınaklar; kimyasal ve biyolojik savaş maddelerine, nükleer
silahların zayıflamış basınç ve ısı tesirlerine ve klasik ve modern silahların
parça tesirlerine karşı da korunma sağlarlar.
SERPİNTİ
SIĞINAKLARININ ÖZELLİKLERİ
Büyüklük
Serpinti sığınaklarında insan başına en az 1 metrekarelik yer ayrılır. İç
yüksekliği ise 2.40 mt (2 metre 40 santim) den az olamaz .
Duvar Kalınlığı
Serpinti sığınaklarının duvar kalınlığı 60 cm beton, 75 cm tuğla veya taş ya da
90 cm sıkıştırılmış topraktan veya eşdeğer diğer malzemeden olmalıdır.
Giriş Yeri :
Sığınağın girişi demir kapılı ve en az bir adet dik açı dönüşlü olmalıdır.
Havalandırma
Sığınağın çeşidi ne olursa olsun hem mekanik ve hem de tabii havalandırma ile
yeterli olmalı, mekanik havalandırma menfezlerle, otomatik havalandırma klima
cihazı ile sağlanmalıdır. Havalandırmada radyoaktif tozlar ile kimyasal gazların
içeriye girişini önleyici filtre sistemi kullanılmalıdır.
Hijyenik Tedbirler
Helalar mümkünse kanalizasyona bağlanmalı, klozet tipi hela kullanılmalıdır.
Yiyecek artıkları kapalı kaplarda naylon poşetlerin içinde biriktirilmelidir.
SIĞINAKTA ALINMASI
GEREKEN ÖNLEMLER
1. Sığınaklardan kimlerin ne şekilde
yararlanacağı önceden tespit edilmelidir.
2. Sığınağın havasını bozmadan çalışabilen bir aydınlatma tertibatı
bulunmalıdır.
3. Sığınaklar sıvanmamalı ve gereksiz eşya konulmamalıdır.
4. Dışarı ile haberleşme tertibatı sağlanmalıdır.
5. Yangınlara karşı gerekli önlemler alınmalıdır.
6. Yemeklerin pişirilmesinde gaz ocağı tercih edilmeli ve oksijeni
azaltmamak için zorunlu hallerde kullanılmalıdır.
7. Her 25 kişiye 1 tuvalet her 50 kişiye göre bir pisuar bulunmalı,
atıkların dışarı atılmasında ağzı kapalı kapları ve plastik torbalar
kullanılmalıdır.
8. Yatmak için ikili hatta üçlü ranzalar konulmalı, bu ranzalardan
oturmak için de yaralanılmalıdır.
9. Sığınağa girerken yeteri miktarda gıda ve sağlık malzemesi ile gerekli
araç ve gereç unutulmamalıdır.
10. Kirlenmiş araziden gelindiğinde, sığınağa girmeden evvel gerekli
temizlik yapılmalıdır.
SIĞINMA YERLERİ
Buraya kadar anlatılanlar nizami ölçülerde
yapılan sığınaklar hakkında gerekli bilgileri içermektedir. 3194 sayılı İmar
Kanuna göre düzenlenmiş imar yönetmeliklerinde sığınak yapımı yasal zorunluluk
olmasına rağmen sığınak yapımının çok pahalı olması ülkemizin geniş bir alana
yayılmış bulunması ve topraklarımız üzerinde 65 milyon kişinin yaşadığını
düşünürsek herhangi bir tehlike karşısında daha pratik önlemler almak
zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Sığınak bulunmayan ev veya işyerlerimizin bazı
bölümlerini sığınma yeri olarak kullanabiliriz.
Sığınma Yerinde Aşağıdaki Özellikler Aranır
1. Kimyasal harp malzemelerine karşı
kullanılacak sığınma yerleri üst katlarda ve penceresi az olan yerlerden
seçilmeli, gaz girişini önlemek amacıyla pencere ve kapı aralıkları macun, bant
veya çamaşır suyuna batırılmış bezlerle kapatılmalıdır.
2. Klasik ve Nükleer silahlara karşı kullanılacak sığınma yerleri
mümkünse bordum katlarında, dışarıya penceresi az tavan ve duvarları sağlam
yerlerden seçilmeli, kapı ve pencereleri kum torbaları ile takviye edilmelidir.
3. Sığınma yerlerinde sığınakta bulunması gereken malzemeler
bulunmalıdır.
4. Sığınma yeri olarak seçilecek mahallin sığınak kadar koruyucu
olmayacağı tabiidir. Ancak seçilecek bu yerin mümkün olduğu kadar sığınaktaki
özellikleri taşımasına gayret gösterilmelidir.
SIĞINAKTA BULUNMASI
GEREKEN MALZEMELER
Dışarıdaki radyoaktif serpinti veya kimyasal
gaz etkisinin geçmesi için belirli bir süre sığınakta kalmak mecburiyeti hasıl
olabilir. Bu nedenle bütün ihtiyaçlar düşünülerek sığınak içerisindeki hayat
buna göre organize edilmelidir.
Aşağıda belirtilen malzeme ve
tedbirler alınmalıdır.
- Mevsime göre şahsi giyim eşyaları, temizlik ve tuvalet malzemeleri,
- Yatak malzemesi, " Bir kaç gün yetecek gıda maddeleri, içmek ve kullanmak
için su, el kovası, tabak, bardak, kaşık, çatal vs.
- Aydınlatma malzemesi; gemici feneri, el feneri ve yedek piller vb.
- Yemek pişirmek için gaz ocağı,
- Isıtma tertibatı,
- Çöpleri koymak için ağzı kapalı çöp bidonu,
- Sıhhi malzeme, ilk yardım çantası ve lüzumlu ilaçlar,
- Basit aletler ve tamir takımı,
- Pilli radyo ve yedek pilleri, saat,
- Kitap vs. bazı eğlence malzemeleri,
- Mümkünse basit radyasyon ölçme aleti.
Halkın oturduğu bina veya işyerinde donatacağı
sığınak veya sığınma yerlerinde birkaç günlük yiyecek, içecek ve sağlık, yangın
söndürme araç, gereçleri bulundurulmasına dikkat edilmelidir.
İçeceklerin kapalı kaplarda, yiyeceklerin
konserve şeklinde, sağlık malzemelerinin de orijinal kap veya kutularında
bulundurulmalarına dikkat edilmelidir
kaynak:http://www.afyonkarahisarsivilsavunma.gov.tr/ |
